ul. Anielewicza Mordechaja - Przed 1953 rokiem ulica Mordechaja Anielewicza nosiła miano Gęsiej. Pojawia się już w średniowieczu jako droga Nowego Miasta prowadząca do pól uprawnych, stanowiąca przy tym przedłużenie późniejszej ul. Franciszkańskiej do Traktu Młocińskiego, obecnej ul. Zamenhofa. Kilkakrotnie przedłużana: w pierwszej połowie XVIII wieku do ul. Smoczej, po 1771 do ul. Okopowej. Po ostatniej wojnie włączono w ciąg Anielewicza dawną uliczkę bez nazwy, wiodącą od ul. Okopowej do cmentarza ewangelicko-augsburskiego.
Pierwszą zabudową parzystej strony ulicy były koszary Artylerii Koronnej wybudowane w latach 1785–89 u zbiegu ze Smoczą według projektu Stanisława Zawadzkiego, uzupełnione po roku 1794 o zespół drewnianych stajni Kawalerii Narodowej. Drugi narożnik owego skrzyżowania zajęła dopiero w połowie XIX wieku piekarnia wojskowa. Po stronie nieparzystej stały luźno rozrzucone dworki i niewielkie kamieniczki wznoszone od końca XVIII wieku.
Przy przedwojennej Gęsiej znajdowały się też fabryczki i zakłady przemysłowe: już po 1815 powstała Fabryka Rządowa Sukien Cienkich, w sąsiedztwie funkcjonowała Fabryka Świec Stearynowych. W roku 1826 wybudowano według projektu Antonia Corazziego budynek Szkoły Rabinów i Nauczycieli, od 1864 mieszczący Protogimnazjum Męskie. Wznoszone równolegle zabudowania mieszkalne - wyłącznie dwupiętrowe kamieniczki o neorenesansowej ornamentyce, i kilka zupełnie tandetnych domów mieszkalnych. Poziom architektury zabudowań ul. Gęsiej poprawił się po roku 1900: choć w okolicy ul. Okopowej dominowała zabudowa drewniana, w dalszym biegu ulicy do roku 1914 wybudowano około 30 czynszowych kamieniczek.
Główny gmach koszar Artylerii Koronnej w drugiej połowie XIX zamieniony na więzienie wojskowe, w latach okupacji 1935–45 pełnił rolę więzienia i obozu koncentracyjnego dla żydów. Więzienie to szerzej znane jest pod nazwą Gęsiówka, pochodzącą od dawnego miana ulicy. Dawna zabudowa ulicy uległa zniszczeniu w latach 1943–44, podczas powstania w getcie warszawskim, do którego ulica należała w latach okupacji, ocalały wypalone budynki \"Gęsiówki\" rozebrane niestety po roku 1960. Ulica nie zachowała niczego ze swojego przedwojennego klimatu, ani żadnych reliktów architektury.
Wikipedia
